บทความเพื่อสุขภาพ

แนะแนวทาง 3ส. ลด `แม่วัยรุ่น` Jan 28, 2016

แนะแนวทาง 3ส. ลด `แม่วัยรุ่น`

ปัญหาการตั้งครรภ์ในวัยรุ่น  เป็นปัญหาสำคัญของทั่วโลกรวมทั้งประเทศไทย โดยองค์การสหประชาชาติ ได้กำหนดนโยบายให้การลดอัตราเกิดมีชีพโดยมารดาอายุ 15-19 ปี เป็นหนึ่งในตัวชี้วัดเป้าหมายการพัฒนาแห่งสหัสวรรษ

สำหรับประเทศไทย จากสถิติของกระทรวงสาธารณสุข ระบุว่า ในปี2555มีจำนวนการคลอดทั้งหมด 801,737 ราย โดยจำนวน 129,451ราย เป็นการคลอดที่เกิดจากวัยรุ่นหญิงอายุระหว่าง 15-19 ปี นั่นคือราว 16% ของการคลอดในปัจจุบันเป็นการคลอดที่เกิดจากแม่วัยรุ่น เฉลี่ยวันละ355ราย และยังพบว่า อายุเฉลี่ยของการมีเพศสัมพันธ์ครั้งแรกของวัยรุ่น คือ13-15ปี

นพ.เจษฎา โชคดำรงสุข อธิบดีกรมสุขภาพจิต กล่าวว่าผลกระทบที่เกิดจากการตั้งครรภ์ในวัยรุ่นมีมากมาย เช่น การเกิดภาวะแทรกซ้อนระหว่างการตั้งครรภ์สูงกว่าการตั้งครรภ์ทั่วไป เกิดภาวะซีดในขณะตั้งครรภ์ เพิ่มความเสี่ยงโรคเอดส์และโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ ภาวะตกเลือดหลัง คลอด ภาวะป่วยทางจิตในมารดาหลังคลอด เกิดการทำแท้งที่ไม่ปลอดภัยและเป็นการทำแท้งที่ผิดกฎหมาย เป็นสาเหตุสำคัญของการเสียชีวิตของแม่วัยรุ่น

รวมทั้ง พบภาวะบกพร่องทางด้าน สติปัญญาของทารก และพบว่าแม่วัยรุ่น มีโอกาสสูงที่จะเรียนไม่จบ 30% และ  ต้องอยู่ในสภาพ "เด็กเลี้ยงเด็ก" เป็นแม่ขณะไม่พร้อม มีวุฒิภาวะน้อย ซึ่งอาจส่งผลกระทบด้านสังคมจิตใจตามมา การป้องกันและแก้ไขปัญหาการตั้งครรภ์ใน วัยรุ่นจึงเป็นประเด็นที่ต้องประสานความร่วมมือจากหลายฝ่าย  โดยเริ่มตั้งแต่การรณรงค์เพื่อสร้างความตระหนักถึงปัญหาและการส่งเสริมให้เด็กและเยาวชนเห็นความสำคัญของการป้องกันปัญหาจากพฤติกรรมเสี่ยงทางเพศสัมพันธ์ รวมถึงการเรียนการสอนในการเพิ่มทักษะชีวิตและเพศศึกษาแบบรอบด้าน เพื่อให้วัยรุ่นมีทักษะในการสื่อสาร ทักษะการปฏิเสธ และเพื่อให้วัยรุ่นมีความสัมพันธ์กับเพศตรงข้ามที่ปลอดภัยและรับผิดชอบ

พญ.มธุรดา สุวรรณโพธิ์ ผู้อำนวยการสถาบันสุขภาพจิตเด็กและวัยรุ่นราชนครินทร์ กล่าวเพิ่มเติมว่าปัจจัยเสี่ยงในการมีเพศสัมพันธ์ก่อนวัยอันควร ไม่ได้เกิดจากการเลี้ยงดูแบบปล่อยปละละเลย หรือรักตามใจจนไร้ขอบเขต หรือขาดการจัดการ สิ่งแวดล้อมอย่างเหมาะสมเพียงประเด็นเดียว แต่ถ้ามองให้ลึกลงไปจะพบว่า วัยรุ่น ที่ถูกชักจูงให้มีเพศสัมพันธ์ได้ง่ายมักจะ มีปัจจัยเสี่ยง เช่น ขาดความนับถือตนเอง และขาดทักษะชีวิต ทำให้มีผลต่อพฤติกรรมเสี่ยงและ ขาดความยับยั้งชั่งใจ

การป้องกันจึงสามารถทำได้โดย 1.การปลูกฝังค่านิยมในเรื่องเพศศึกษาที่ถูกต้อง เช่นเพศชายต้องให้เกียรติ และไม่ล่วง ละเมิดทางเพศฝ่ายหญิง รู้จักอดทนรอคอย ส่วนเพศหญิง ก็ต้องรู้จักวางตัว และรักนวลสงวนตัว เป็นต้น 2.การสร้างความภาคภูมิใจในตนเองของวัยรุ่น 3.การสร้างทักษะชีวิต ใช้เทคนิคการปฏิเสธเมื่อยามจำเป็น และ 4.การตระหนักรู้ที่จะป้องกันตนเองจากโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์และเรียนรู้วิธีการสวมถุงยางอนามัยอย่างถูกต้อง

อย่างไรก็ตาม"เรื่องเพศ"เป็นเรื่องสำคัญของวัยรุ่นที่จำเป็นจะต้องมีการพูดคุย สนทนาให้ความรู้ ในขณะเดียวกันก็ต้องเปิดโอกาสให้วัยรุ่นได้แสดงออกความคิดเห็น วิจารณ์ข้อดีและข้อเสีย โดยที่ผู้ใหญ่ควรรับฟังอย่างเข้าใจ แสดงความเห็นอกเห็นใจอย่างจริงใจ และให้ทางเลือกเสมอ สำหรับวัยรุ่นหากเกิดความรู้สึกทางเพศแล้วควรจะทำอย่างไรเพื่อให้เกิดความปลอดภัยนั้น พญ.มธุรดา แนะว่า 3ส. จะเป็นทางออกที่ดี คือ ส.สวรรค์ หมายถึง ความต้องการทางเพศเป็นเรื่องปกติ สามารถสำเร็จความใคร่ได้ด้วยตนเอง ส.สร้างสรรค์ หมายถึง การทำกิจกรรมต่างๆ ที่สร้างสรรค์แทน เช่น ออกกำลังกาย เล่นกีฬา เล่นเน็ต แชทกับเพื่อน ดูหนัง ฟังเพลง ฯลฯ และส.สัมพันธ์ลึกซึ้ง หมายถึง ถ้าหากจะมีเพศสัมพันธ์จริงๆ ต้องใช้ถุงยางอนามัยเท่านั้น

แต่ทั้งนี้การจะมีเพศสัมพันธ์ หรือ มีเซ็กซ์ ได้นั้นก็ต่อเมื่อ 1.มีเซ็กซ์ เมื่อพร้อม หมายถึง มีวุฒิภาวะ สามารถยับยั้งชั่งใจ ควบคุมอารมณ์และความต้องการของตัวเอง เป็นรักแท้รักเดียวใจเดียว และมีความรับผิดชอบต่อชีวิตตนเองได้แล้ว เช่น มีอาชีพและรายได้เป็นของตนเอง ตลอดจนครอบครัวของแต่ละฝ่ายให้การยอมรับ และ2.มีเซ็กซ์เมื่อแต่งงาน

"การมีเพศสัมพันธ์ก่อนวัยอันควร  ขาดทักษะชีวิตทำให้ขาดความยับยั้งชั่งใจ" มธุรดา สุวรรณโพธิ์
"ผลจากการตั้งครรภ์ในวัยรุ่นมักพบภาวะบกพร่องทางด้าน สติปัญญาของทารก" เจษฎา โชคดำรงสุข


ที่มา: หนังสือพิมพ์กรุงเทพธุรกิจ
แหล่งข้อมูล www.thaihealth.or.th