บทความเพื่อสุขภาพ

May 18, 2012

คำแนะนำและวิธีรับประทานยาเม็ดคุมกำเนิดให้ได้ผลและปลอดภัย

การรับประทานยาเม็ดคุมกำเนิดต้องต่อเนื่องกันทุกวันเป็นสิ่งที่สำคัญมาก และควรรับประทานทานยาในเวลาเดียวกันทุกวัน เพื่อให้ระดับฮอร์โมนในร่างกายมีค่าคงที่สม่ำเสมอทุกวัน การคุมกำเนิดจะมีประสิทธิภาพสูงสุด เพราะฮอร์โมนในยาจะไปยับยั้งการตกไข่ ดังนั้น หากลืมรับประทานยาบ่อยๆ หรือรับประทานไม่ตรงเวลา อาจทำให้ตั้งครรภ์ได้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งใน 7 เม็ดแรกของแผงจะมีความสำคัญมาก ไม่ควรลืมรับประทานยาในช่วงเวลานี้ และควรเก็บยาในที่ซึ่งเห็นได้ง่าย เพื่อช่วยเตือนไม่ให้ลืมรับประทานยา

หากลืมรับประทานยา 1 เม็ด

ให้รับประทานยาเม็ดนั้นทันทีที่นึกขึ้นได้ แต่ถ้านึกได้ในวันรุ่งขึ้นก็ให้รับประทานยาเพิ่มเป็น 2 เม็ด ในเวลาเดิมที่เคยรับประทาน (ควรใช้ถุงยางอนามัยหรือวิธีอื่นๆ ร่วมด้วย อย่างน้อย 7 วันหากรับประทานยาที่ลืมนี้เลย 12 ชั่วโมงจากเวลาที่เคยรับประทานปกติ)

หากลืมรับประทานยา 2 เม็ดติดต่อกัน

ให้รับประทานยาเพิ่ม เป็นวันละ 2 เม็ด ใน 2 วันถัดไป เช่น ถ้าลืมรับประทานยาในวันจันทร์กับอังคาร ในวันพุธก็รับประทาน 2 เม็ด และวันพฤหัสบดีก็รับประทาน 2 เม็ด ในเวลาเดิมที่เคยรับประทาน จากนั้นก็รับประทานยาวันละเม็ดไปเรื่อยๆจนหมดแผง ควรใช้ถุงยางอนามัยหรือยาคุมกำเนิดวิธีอื่นๆร่วมด้วย อย่างน้อยช่วง 7 วันหลังลืมรับประทานเพื่อป้องกันการตังครรภ์

หากลืมรับประทานยามากกว่า 2 เม็ดติดต่อกัน

ให้หยุดยาคุมกำเนิดแผงที่รับประทานอยู่ หากมีเพศสัมพันธ์ช่วงนี้ต้องใช้ถุงยางอนามัย รอจนกว่าเลือดประจำเดือนมา แล้วรับประทานยาคุมกำเนิดแผงใหม่ในวันแรกที่ประจำเดือนมา กรณีนี้ ช่วง 15 วันแรกของยาแผงใหม่ นับว่าไม่ปลอดภัย ต้องใช้ถุงยางอนามัยหรือวิธีอื่นๆร่วมด้วย หากทานยาเม็ดคุมกำเนิดแล้วไม่มีประจำเดือนมา ควรตรวจการตั้งครรภ์ก่อน หากไม่มีการตั้งครรภ์ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร เพื่อพิจารณายาคุมกำเนิดที่เหมาะสมกับท่านมากขึ้น

ปัจจุบัน ยาเม็ดคุมกำเนิด มีให้เลือกใช้มากมายหลายชนิด จึงจำเป็นต้องเลือกยาเม็ดคุมกำเนิดให้เหมาะสมกับตัวท่านมากที่สุด ยกตัวอย่างเช่น ผู้ที่มีปัญหาน้ำหนักตัวเพิ่มง่าย ตับทำงานได้ไม่ดี เป็นสิว ผิวมัน ก็ให้เลือกยาที่ออกฤทธิ์โดยไม่ผ่านตับ และไม่ทำให้น้ำหนักตัวเพิ่ม ได้แก่ ยาเม็ดคุมกำเนิดที่มีส่วนผสมของ เจสโตดีน (Gestodene) หรือผู้ที่มีปัญหาน้ำหนักตัวน้อยเกินไป เป็นสิว ผิวมัน ผมร่วง ก็ให้เลือกยาเม็ดคุมกำเนิดที่มีส่วนผสมของ ไซโปรเตอโรน อะซิเตท (Cyproterone acetate) ซึ่งจะช่วยบรรเทาอาการผมร่วงและเกิดสิวได้ เป็นต้น การเลือกยาเม็ดคุมกำเนิดควรเลือกยาเม็ดคุมกำเนิดที่มีปริมาณฮอร์โมนเหมาะสมกับตัวท่าน ไม่มากหรือน้อยเกินไป เพื่อลดอาการข้างเคียงจากการรับประทานยาเม็ดคุมกำเนิด เช่น ยาเม็ดคุมกำเนิดที่มีปริมาณฮอร์โมนมากไปอาจทำให้ท่านเกิดอาการคลื่นไส้ อาเจียนได้ หรือยาเม็ดคุมกำเนิดที่มีปริมาณฮอร์โมนน้อยเกินไป อาจทำให้ท่านมีเลือดออกกะปริดกะปรอยได้ หากต้องการข้อมูลเพิ่มเติมควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรของท่าน สำหรับยาเม็ดคุมกำเนิดชนิดฉุกเฉิน นั้นควรหลีกเลี่ยงไม่ควรรับประทานเป็นประจำ เพราะจะส่งผลให้ระบบฮอร์โมนในร่างกายผิดปกติได้ และควรหลีกเลี่ยงการสูบบุหรีในช่วงการรับประทานยาเม็ดคุมกำเนิด เพื่อลดความเสี่ยงในการเกิดโรคหลอดเลือดอุดตัน